Είναι ασφαλείς οι κωδικοί QR; Απάτες με κωδικούς QR και πώς τις αποφεύγεις

Πώς λειτουργούν οι απάτες με κωδικούς QR

Το κόλπο είναι πάντα το ίδιο: ένας κωδικός QR που μοιάζει επίσημος σε στέλνει κάπου που δεν περίμενες. Συνηθισμένες εκδοχές:

• Αυτοκόλλητα πάνω σε αληθινούς κωδικούς σε παρκόμετρα, φορτιστές ηλεκτρικών αυτοκινήτων, ενοικιάσεις ποδηλάτων και πατινιών, τραπέζια εστιατορίων ή αφίσες, που οδηγούν σε ψεύτικη σελίδα πληρωμής.
• Email και επιστολές με κωδικό QR («Το δέμα σου περιμένει», «Επιβεβαίωσε τον τραπεζικό σου λογαριασμό», «Ο κωδικός σου λήγει σήμερα») που ανοίγουν ψεύτικη σελίδα σύνδεσης.
• Ψεύτικες κλήσεις στάθμευσης ή τιμολόγια στο παρμπρίζ ή στο ταχυδρομείο, με κωδικό για πληρωμή.
• Κωδικοί που κάνουν περισσότερα από το να ανοίξουν μια σελίδα: ξεκινούν κλήση ή γραπτό μήνυμα σε αριθμό αυξημένης χρέωσης, συνδέονται σε άγνωστο δίκτυο Wi-Fi ή εγκαθιστούν μια εφαρμογή.

Πριν ανοίξεις έναν σαρωμένο σύνδεσμο

Το κινητό σου δείχνει τη διεύθυνση πριν την ανοίξει. Πάρε δύο δευτερόλεπτα για να τη διαβάσεις.

• Ταιριάζει η διεύθυνση με αυτόν που ισχυρίζεται ότι είναι; Μια τράπεζα, μια εταιρεία στάθμευσης ή ένα κατάστημα πρέπει να χρησιμοποιεί τον δικό του γνωστό τομέα, όχι ένα παράξενο όνομα, τυχαία γράμματα ή ένα ορθογραφικό κόλπο όπως paypa1.
• Είναι σύντομος σύνδεσμος (bit.ly και παρόμοιοι) σε κάτι που ζητά πληρωμή; Πρόσεχε ακόμα περισσότερο, γιατί δεν βλέπεις τον πραγματικό προορισμό.
• Είναι ο κωδικός αυτοκόλλητο πάνω σε άλλον κωδικό; Κοίτα προσεκτικά, ειδικά ό,τι θα χρησιμοποιούσες για πληρωμή.
• Έφτασε απρόσμενα με email, επιστολή ή μήνυμα; Μην τον σαρώσεις. Πήγαινε μόνος/μόνη σου στον ιστότοπο ή στην εφαρμογή της εταιρείας.

Προειδοποιητικά σημάδια αφού ανοίξει

• Η σελίδα ζητά τον κωδικό πρόσβασης, το PIN, τον αριθμό κάρτας ή τη σύνδεση στην τράπεζα, ενώ ήθελες μόνο να διαβάσεις ένα μενού ή να πληρώσεις στάθμευση.
• Σε πιέζει να βιαστείς: «Πλήρωσε μέσα σε 24 ώρες», «Ο λογαριασμός σου θα κλείσει».
• Σου ζητά να εγκαταστήσεις μια εφαρμογή ή μια «ενημέρωση ασφαλείας».
• Ανοίγει γραπτό μήνυμα ή κλήση σε αριθμό που δεν αναγνωρίζεις.

Για πληρωμές σε δημόσιους χώρους, ο πιο ασφαλής δρόμος είναι η επίσημη εφαρμογή του φορέα ή το ίδιο το τερματικό πληρωμής, όχι ένας κωδικός που δεν μπορείς να επαληθεύσεις.

Αν έχεις ήδη δώσει τα στοιχεία σου

1. Στοιχεία κάρτας ή τράπεζας: πάρε αμέσως τηλέφωνο την τράπεζά σου και μπλόκαρε την κάρτα. Έλεγξε τις πρόσφατες πληρωμές.
2. Κωδικό πρόσβασης: άλλαξέ τον στον αληθινό ιστότοπο και παντού αλλού όπου χρησιμοποίησες τον ίδιο κωδικό. Ενεργοποίησε τον έλεγχο ταυτότητας δύο παραγόντων.
3. Εγκατέστησες εφαρμογή: απεγκατάστησέ την και κάνε τον έλεγχο ασφαλείας του κινητού σου.
4. Κάνε αναφορά στην εταιρεία που μιμούνται και στη Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος της Ελληνικής Αστυνομίας (τηλέφωνο 11188, cyberalert.gr), ή στην αντίστοιχη υπηρεσία της χώρας σου. Ενημέρωσε και τον ιδιοκτήτη του χώρου όπου βρήκες ένα ψεύτικο αυτοκόλλητο.

Για επιχειρήσεις: κωδικοί QR που μπορεί να εμπιστευτεί ο κόσμος

Καθώς οι απάτες γίνονται πιο γνωστές, οι προσεκτικοί πελάτες διστάζουν να σαρώσουν. Αυτές οι συνήθειες κάνουν τους κωδικούς σου να φαίνονται και να μένουν αξιόπιστοι:

• Κάνε τους κωδικούς να οδηγούν στον δικό σου τομέα (tomagazisou.gr/menu), ώστε η διεύθυνση που βλέπει ο κόσμος να είναι καθαρά δική σου.
• Τύπωσε και τη διεύθυνση ιστού δίπλα στον κωδικό, ώστε ο κόσμος να μπορεί να συγκρίνει. Η επιλογή περιγραφής στη γεννήτρια βάζει κείμενο κάτω από τον κωδικό.
• Χρησιμοποίησε στατικούς κωδικούς. Οι κωδικοί από υπηρεσίες δυναμικών QR περνούν από τον διακομιστή κάποιου άλλου, που αργότερα θα μπορούσε να δείξει άλλο περιεχόμενο. Δες στατικοί ή δυναμικοί κωδικοί QR.
• Πρόσθεσε το λογότυπό σου στον κωδικό (ρυθμίσεις γεννήτριας → Λογότυπο στο κέντρο), ώστε ένα απλό αυτοκόλλητο από πάνω να ξεχωρίζει.
• Κάνε δύσκολη την παραποίηση: βάλε τους κωδικούς πίσω από τζάμι ή πλαστικοποίησέ τους, ή τύπωσέ τους ως μέρος της πινακίδας αντί για ξεχωριστό αυτοκόλλητο.
• Έλεγχε τακτικά τους δημόσιους κωδικούς, ειδικά ό,τι συνδέεται με πληρωμές, και σάρωνέ τους μόνος/μόνη σου πού και πού.
• Μη ζητάς ποτέ κωδικούς πρόσβασης ή στοιχεία κάρτας στη σελίδα που ανοίγει ένας κωδικός, εκτός αν ο πελάτης περιμένει ξεκάθαρα να πληρώσει εκεί.

Περισσότερα: πώς σαρώνεις κωδικό QR σε iPhone και Android.

Θέλεις να δεις πού οδηγεί ένας κωδικός χωρίς να τον ανοίξεις; Επικόλλησε ένα στιγμιότυπο οθόνης στον αναγνώστη κωδικών QR.